Dzisiaj jest: 24 Wrzesień 2017    |    Imieniny obchodz: Dora, Gerard, Teodor
< >

PRAWNIK

KSIĘGOWY

SKLEP

Ankieta

What topic would you be interested in at the information meeting?
  • Votes: (0%)
  • Votes: (0%)
  • Votes: (0%)
  • Votes: (0%)
  • Votes: (0%)
Total Votes:
First Vote:
Last Vote:

Służba zdrowia - wiadomości ogólne

  • Kategoria: Przydatne informacje
  • Opublikowano: sobota, 13, sierpień 2016 12:57
  • Super User
  • Odsłony: 857
Artykuł zaczerpnięty z  

HSC Accessible Formats Working Group

Polish

Wersja z czerwca 2007 r.

1 WSTĘP

Usługi w zakresie służby zdrowia i opieki społecznej w Irlandii Północnej są na ogół bezpłatne w miejscu ich świadczenia, co oznacza, że pacjent nie musi płacić zawizytę u lekarza ani nie musi mieć własnego ubezpieczenia zdrowotnego. Od tej reguły istnieją jednak ważne wyjątki.

PRAWO DO BEZPŁATNEGO LECZENIA

Z zasady to, czy dana osoba musi zapłacić za leczenie, czy też nie, zależy od samego leczenia i od tego, czy osoba ta mieszka w Irlandii Północnej, czy też jest tu tylkoprzejazdem.W nagłych przypadkach lub jeśli leczenie jest koniecznenatychmiast, jest dostępne bezpłatnie dla każdego,niezależnie od miejsca zamieszkania i od długości pobytu. Jeśli leczenie jest rutynowe (tzn. nie chodzi o nagływypadek), pacjent nie musi płacić, jeśli mieszka w Irlandii. Dotyczy to pracowników będących imigrantami oraz członków ich rodzin mieszkających w Irlandii Północnej, osób ubiegających się o status uchodźcy, uchodźców i większości studentów.Osoby przebywające w Irlandii Północnej przejazde mmuszą czasem jednak zapłacić za rutynowe leczenie.I stnieje wiele porozumień specjalnych dotyczących gości zwielu krajów (m.in. ze wszystkich krajów należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego i wielu innych krajów Europy Wschodniej, byłych republik ZwiązkuRadzieckiego i dawnych kolonii brytyjskich), dzięki którym osoby te nie musząpłacić za leczenie. Niektórzy inni goście z zagranicy czasem muszą jednak zapłacićza leczenie.Istnieją usługi, za które w Irlandii Północnej musi zapłacić każdy, niezależnie od pochodzenia. Informacje na ten temat zostaną zamieszczone podczas omawiania poszczególnych usług omawianych w tym dziale. Każdy może jednak wykupić dodatkowe ubezpieczenie prywatne, jeśli sobie tego życzy. 

KARTA ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH (MEDICALCARD) 

Aby skorzystać z usług, należy zrobić dwie rzeczy:(1) zgłosić chęć korzystania z usług służby zdrowia i opieki społecznej w Irlandii Północnej;(2) zarejestrować sięw przychodni u lekarza rodzinnego (General Practitioner — GP).Lekarz rodzinny (General Practitioner — GP) jest punkte mwyjścia do uzyskania wielu świadczeńzdrowotnych. Niektórzy lekarze rodzinni pracują samodzielnie, inni —wraz z innymi lekarzami tego typu — pracują przychodniach (GP Practice). Rejestracji należy dokonać zaraz po przyjeździe do IrlandiiPółnocnej, nie czekając, aż konieczne będzie skorzystanie z usług służby zdrowia i opieki społecznej.W tym celu należy wypełnićformularz rejestracyjny.Formularz ten opatrzony jest symbolem HS22X. Jestdostępny w języku angielskim, a także w różnych innych językach, takich jak czeski, łotewski, litewski, polski,portugalski, rosyjski, słowacki i urdu.Formularz HS22X i jego przetłumaczone wersje możnaotrzymać w każdej przychodni i w Centralnej Agencji Usług Medycznych (Central Services Agency — CSA), które zajmują sięrejestracją. Poniżej zamieszczono informacje kontaktowe Agencji:Central Services Agency2 Franklin Street Belfast BT2 8DQtel.: (028) 9032 4431 centralservicesagency.n-i.nhs.uk  Należy pobrać formularz rejestracyjny, wypełnić go i złożyć w przychodni, z której usług chciałoby się korzystać. Jeśli przychodnia ta wyrazi zgodę na zarejestrowanie Państwa jako pacjenta, przyjmie formularz. Otrzymają Państwo wtedy kartę świadczeń zdrowotnych (medical card) wydanąprzezCSA. Może to potrwać do ośmiu tygodni. Kartę tę otrzymuje się bezpłatnie. Karta świadczeń zdrowotnych jest bardzo ważnym dokumentem, uprawniającym pacjenta do korzystania z szerokiej gamy usług.Istnieje jeden podstawowy wymóg: uprawnione do tych świadczeń są osoby, które przybyły do Wielkiej Brytanii zzamiarem osiedlenia się w tym kraju. Oznacza to, że osoby te muszą planowaćpozostanie lub przebywać w Wielkiej Brytanii przez okres dłuższy niż sześćmiesięcy. W przypadku osób zpoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG)konieczne jest posiadanie dokumentów takich jak wiza,zezwolenie na pracęlub inne zezwolenie.Uprawnione do tego są również osoby ubiegające się ostatus uchodźcy w Wielkiej Brytanii. Osoby te zostaną poproszone o załączenie zaświadczenia, że złożyły wMSW (Home Office)/ Biurze Imigracyjnym (ImmigrationService) wniosek o nadanie statusu uchodźcy, lub oprzedstawienie innych formalnych dokumentów z MSW. 

JAK ZNALEŹĆ PRZYCHODNIĘ (GP PRACTICE) 

W Irlandii Północnej istnieje ponad 350 przychodni. Spis wszystkich przychodni można otrzymać w następujących instytucjach

• Centralna Agencja Usług Medycznych (CentralServices Agency),

• w Internecie pod adresem www.n-i.nhs.uk,

• Biuro Doradztwa Obywatelskiego (Citizen AdviceBureaux),

• lokalny zarząd ds. służby zdrowia i opieki społecznej (Health and Social Services Board),

• lokalny zarząd powierniczy ds. służby zdrowia i opieki społecznej (Health and Social Care Trust),

• lokalna Rada ds. Zdrowia i Opieki Społecznej(Health and Social Services Council).

Wykaz  przychodni region Craigavon znajdą państwo w zakładce przychodnie lekarskie. 

Prawa Pacjenta: 

Jest bardzo ważne, aby każdy pacjent był świadom przysługujących mu podstawowych praw:

• pacjent ma prawo do leczenia przez lekarza tejsamej płci;

• pacjent ma prawo w każdej chwili zmienić przychodnię.Podobnie przychodnia ma prawo odmówić przyjęcia nowych pacjentów, jeśli ma ich za dużo na swojej liście.Przychodnia taka musi jednak poinformować pacjenta o przyczynach odmowy na piśmie. 

CO ZROBIĆ W PRZYPADKU TRUDNOŚCI ZE ZNALEZIENIEM PRZYCHODNI 

W przypadku trudności ze znalezieniem przychodni chętnej do wpisania Państwa na listę pacjentów, należy skontaktować się z agencją CSA. Agencja ta znajdzie dla Państwa przychodnię,„przydzielając” Państwa do jednej z nich. 

JAK MOŻNA ZMIENIĆ PRZYCHODNIĘ 

Osoby niezadowolone ze swojej przychodni mogą ją wkażdej chwili zmienić. Nie muszą podawać przyczyny odejścia ani otrzymać zgody przychodni, z której usługkorzystają.Po znalezieniu nowej przychodni zainteresowanej przyjęciem nowego pacjenta, należy po prostu przenieść do niej swoją kartę świadczeń zdrowotnych. Nowa przychodnia wyśle tę kartę do agencji CSA, która wystawi pacjentowi nowąkartę.

2 TŁUMACZE Jeśli podczas spotkania z pracownikiem służby zdrowia lub opieki społecznej pacjent potrzebuje pomocy tłumacza,zorganizowaniem tego może sięzająć przychodnia, z której usług pacjent zamierza skorzystać. Przychodnie te mająobowiązek zapewnić tłumacza. Pacjent powinien jak najszybciej zawiadomić o tym personel przychodni, aby można było zamówić tłumacza na planowanąwizytę.Tłumacz pojawi się wtedy podczas wizyty i będzie tłumaczyć rozmowępacjenta z pracownikiem służby zdrowia lub opieki społecznej. Jeśli tłumacz nie może być obecny podczas wizyty, korzysta się z usług tłumacza przez telefon. W nagłych przypadkach należy jak najszybciej poprosić o tłumacza, ale na jego przybycie trzeba będzie niekiedy trochę poczekać. Odpowiednie służby medyczne mogą najpierw skorzystać z usług tłumacza przez telefon. Następnie, jeśli zajdzie taka potrzeba, będzie można zorganizować przyjazd tłumacza na miejsce. Usługa tłumaczenia jest bezpłatna.

 

 

 

3 Z JAKICH USŁUG MOŻNA SKORZYSTAĆINFORMACJE O LEKARZU RODZINNYM(GP) 

Lekarz rodzinny jest obowiązany pomóc pacjentowi w opiece nad jego zdrowiem. To właśnie on decyduje, czy pacjent potrzebuje konsultacji innego lekarza specjalisty, ajeśli tak, to podejmie odpowiednie działania, aby umówić pacjenta na wizytę. Lekarz rodzinny decyduje, jakich leków potrzebuje pacjent i może wystawić mu odpowiednią receptę.Pacjent jest uprawniony do leczenia przez jednego zlekarzy rodzinnych z przychodni, do której się zapisał.Pacjent nie ma automatycznego prawa do leczenia przez określonego lekarza rodzinnego.Aby umówić się na wizytę, należy skontaktować się przychodnią — można to zrobić telefonicznie lub przyjść doprzychodni. 

Wizyty domowe 

Jeśli pacjent czuje się tak źle, że nie jest w stanie udać się do przychodni, może byćuprawniony do skorzystania z wizyty domowej lekarza rodzinnego. W tym celu powinien skontaktować się z przychodnią. Pacjent nie może jednak domagać się, aby lekarz odwiedził go w domu. Wizyta domowa wchodzi w grę tylko wtedy, gdy lekarz rodzinny uzna, że wymaga tego stan zdrowia pacjenta. 

Leki/recepty 

Jeśli lekarz rodzinny uzna, że pacjent powinien przyjmować leki, wystawia mu receptę, którą należzrealizować w dowolnej aptece. Patrz rozdział „Usługif armaceutyczne” 

Konsultacje medyczne

 Pacjent może poprosić lekarza rodzinnego o konsultację medyczną(opinię/diagnozę innego lekarza na temat swojego stanu zdrowia) ze strony lekarza specjalisty albo innego lekarza rodzinnego. Lekarz rodzinny nie musi jednak wyrazićna to zgody, jeśli uważa, że nie jest to konieczne. 

LEKARZ RODZINNY I INNI USŁUGODAWCY MEDYCZNI 

Lekarz rodzinny to podstawowa forma korzystania z usług służby zdrowia, jednak w przypadku niektórych usług pacjent będzie się kontaktować z innymi specjalistami zesłużby zdrowia i opieki społecznej. Szpitale Lekarz rodzinny może skierowaćpacjenta do lekarza specjalisty w szpitalu lub pacjent może być zmuszony udać siędo szpitala po pomoc lekarską w nagłych wypadkach. Jeśli lekarz rodzinny zleca konsultację w szpitalu, pacjent otrzyma pismo ze szpitala ze szczegółowymi informacjami na temat umówionej wizyty u lekarza specjalisty. Wprzypadku niektórych specjalistów na wizytę trzeba poczekać. Jeśli pacjent nie może pojawićsię na konsultacji w podanym terminie, powinien odwołać wizytę. Zostanie mu wówczas przydzielony nowy termin. Specjalista zbada pacjenta i omówi z nim jego problemy zdrowotne. W razie potrzeby zleci wykonanie odpowiednich badańlaboratoryjnych. W takim przypadku pacjent otrzyma kolejne pismo ze szpitala z informacją natemat terminu (data, godzina), w którym ma się zgłosić szpitalu w celu przeprowadzenia badań.Po przeprowadzeniu badań szpital wysyła do pacjentapismo z terminem kolejnej wizyty u lekarza specjalisty,podczas której lekarz omówi z pacjentem wyniki badań.Wyniki badań są również wysyłane do lekarza rodzinnego w celach informacyjnych.Lekarz specjalista jest główną osobą do kontaktowania się podczas oczekiwania na ocenę wyników badań, ale jeśli pacjent ma jakieś pytania w tym czasie, może się również skontaktować z lekarzem rodzinnym, który możporozmawiać z lekarzem specjalistą w imieniu pacjenta.Poniżej przedstawiono listę usług świadczonych przez większość szpitali:

• usługi medyczne w nagłych wypadkach (Accident &Emergency Services) — pomoc lekarska w nagłych wypadkach jest dostępna przez całą dobę;

• usługi hospitalizacyjne (In-patient Services) —przeprowadzanie operacji lub leczenie; pacjenci pozostają w szpitalu przez jedną lub więcej nocy;

• usługi ambulatoryjne (Day Services) — wykonywanie nieskomplikowanych zabiegów i badań; pacjenci są wypisywani do domu tego samego dnia;

• usługi konsultacyjne (Out-patients Services) —wizyty u lekarzy specjalistów o różnych specjalnościach klinicznych. 

Pielęgniarki 

Istnieje wiele różnych rodzajów pielęgniarek dbających o zaspokojenie potrzeb pacjentów. Niektóre wykonują powierzone zadania w szpitalach, inne odwiedzająpacjentów w domach. Pielęgniarki rejonowe (District nurses)Pielęgniarki rejonowe to wyspecjalizowane pielęgniark iśrodowiskowe, które opiekują się pacjentami w ich domach. Odwiedzają one pacjentów chorych, po wyjściu ze szpitala, po operacji lub w okresie rekonwalescencji lubjeśli są przewlekle chorzy i wymagają stałej opieki. Jeśli pacjent potrzebuje opieki pielęgniarki rejonowej,organizacją takiej opieki może się zająć lekarz rodzinny.Usługa ta jest bezpłatna.Pielęgniarki zabiegowe (Treatment nurses)Lekarz rodzinny może skierować pacjenta do pielęgniarki pracującej w gabinecie zabiegowym przychodni w celu wykonania takich zabiegów, jak zmierzenie ciśnienia krwi,pobranie krwi i moczu na badania, zastrzyki czy zmianaopatrunku.Pielęgniarki pracujące w przychodni (Practice nurses)Większość przychodni zatrudnia pielęgniarki oferujące usługi dla ludzi przewlekle chorych np. na astmę, cukrzycę lub choroby serca. Są to tzw. usługi kliniczne. Pielęgniarkite zajmują się także promocją zdrowia kobiet/mężczyzn,np. pomagają przy rzucaniu palenia. Pielęgniarki pracującew przychodni dbają o zaspokajanie potrzeb tych pacjentóww poradniach dla osób przewlekle chorych. 

Położne (Midwives) 

Położne mają za sobą szkolenie specjalistyczne z zakresu opieki nad rodzącymi i noworodkami. Pracują one wszpitalach, a także odwiedzają pacjentki w domach. Opiekująsię kobietami podczas ciąży, pomagają im przygotować się do narodzin dziecka, są obecne przy porodzie i mogą odwiedzać kobiety przez 28 dni po porodzie. 

Pracownicy opieki społecznej (Social workers) 

Pracownicy opieki społecznej doradzają i pomagają ludziom o różnych potrzebach socjalnych. Należą do nich m.in. problemy z funkcjonowaniem w społeczeństwie, zalkoholem, domowe, niepełnosprawność, ogólne problemy ze zdrowiem fizycznym i psychicznym oraz ochrona dzieci. Opieką objęte są osoby w różnym wieku, od dzieci po ludzi starszych.Pracownicy opieki społecznej świadczący usługi opieki nadrodziną i dziećmi (Family and Childcare Services) opiekująsię dziećmi w wieku do lat 18 i ich rodzinami. Zakres tych usług obejmuje m.in.: ochronę dzieci, opiekęnad dziećmi specjalnej troski, pomoc dla rodzin, adopcję,pomoc dla dzieci w potrzebie, usługi opieki dziennej i domy dziecka.Pracownicy opieki społecznejświadczący usługi dla dorosłych (Adult Services) oceniają potrzeby dorosłych wtrzech głównych kategoriach: potrzeby mieszkaniowe,opieki dziennej i opieki w domu; potrzeby osób starszych;potrzeby osób niepełnosprawnych fizycznie, z trudnościami w nauce i z zaburzeniami umysłowymi. Osoby, które chcą skorzystać z tych usług, mogą otrzymać bezpośredni numer do lokalnego oddziału opiekis połecznej (Social Services Department) albo zwrócić się prośbą o pomoc do przychodni lub szpitala. Zawody towarzyszące związane ze służbą zdrowia Termin „zawody towarzyszące związane ze służbą zdrowia” (Allied Health Professions) odnosi się do szeregu zawodów wspierających lekarzy w ich pracy. Osobyuprawiające te zawody świadczą usługi uzupełniające na rzecz pacjentów i klientów w różnym wieku, z niepełnosprawnością rozwojową lub nabytą, w szpitalu, wśrodowisku i w instytucjach oświatowych.Jeśli lekarz rodzinny uzna te usługi za korzystne dla pacjenta, umówi mu spotkanie ze specjalistą ds.towarzyszących usług zdrowotnych (Allied HealthProfessional). Pacjenci mogą również korzystać z tychusług odpłatnie. 

Dietetycy (Dietitians) 

Dietetyk może doradzać w sprawach diet specjalnych,które mogą być konieczne przy określonych chorobach,takich jak cukrzyca, chorobliwa otyłość, chorobaniedokrwienna serca, rak i/lub problemy jelitowe. Formułuje zalecenia dotyczące zmian w sposobie żywienia i stylu życia, aby poprawić i utrzymać stan zdrowia oraz dobre samopoczucie pacjenta. Specjaliści ds. terapii zajęciowej (Occupational Therapists)Specjaliści ds. terapii zajęciowej oceniają stan zdrowia,rehabilitują i lecząosoby chore fizycznie i/lub umysłowo,wykorzystując różne celowe działania i zajęcia w celu zapobiegania niepełnosprawności oraz promowania zdrowia i niezależnego funkcjonowania we wszystkich aspektach życia. 

Logopedzi (Speech and Language Therapists) 

Logopedzi oceniają i dokonują rozpoznania u ludzi wżnym wieku mających problemy z porozumiewaniem się lub z przełykaniem oraz pracują z nimi. Zajmująsię dziećmi i dorosłymi, którzy mają trudności z wymawianiem dźwięków, ze zrozumieniem lub używaniem języka, jąkają się, mają problemy z głosem lub trudności z przełykaniem. 

Fizjoterapeuci (Physiotherapists) 

Fizjoterapeuci współpracują z pacjentami w celu uśmierzania bólu i ograniczania problemów wydolnościowych spowodowanych przez wrodzone lub nabyte wady układu mięśniowo-szkieletowego/kardiologiczno-oddechowego /nerwowego, a także w celu promowania zdrowia i dobrego samopoczucia poprzez usprawnianie funkcji życiowych i niezależnego funkcjonowania. 

Podiatrzy (Podiatrists) 

Podiatrzy specjalizują się w ocenie, rozpoznaniu i leczeniu chorób oraz wad stóp. 

USŁUGI SPECJALISTYCZNE

 Poniżej zamieszczono typowe przykłady usług dla określonych grup ludzi. 

Usługi położnicze (Maternity services) 

Kobiety, które planują mieć dziecko lub podejrzewajążsą w ciąży, powinny się jak najszybciej skontaktować lekarzem rodzinnym. Lekarz rodzinny może potwierdzićciążę, zaoferować poradę zdrowotną i pomóc w podjęciu decyzji, gdzie i jak ma byćprzyjęty poród.Położne mają za sobą szkolenie specjalistyczne z zakresu opieki nad rodzącymi i noworodkami. Pracują one w szpitalach, a także odwiedzają pacjentki w domach.Opiekują się kobietami w ciąży, pomagają im przygotowaćsię do porodu, sąobecne przy porodzie i sprawują nad nimi opiekę przez 28 dni po porodzie. Położnaśrodowiskowa dzwoni po porodzie i umawia się na wizytę matki i noworodka, aby upewnić się, czy wszystko jest w porządku. Położna odwiedza matkę i dziecko w domu, po powrocie ze szpitala. Matka nie musi umawiać się na wizytę — zajmie siętym szpital. 

Usługi dla dzieci i rodzin

 Dzieci i rodziny mogą skorzystać z wielu bezpłatnych usługz zakresu opieki zdrowotnej i społecznej. Usługi te są świadczone przez następujące osoby: 

Opiekunowie zdrowotni (Health visitors) 

Opiekunowie zdrowotni to wyspecjalizowane pielęgniarki środowiskowe ds. zdrowia publicznego, przeszkolone w udzielaniu pomocy rodzinom i dzieciom we wszystkich aspektach zdrowia i dobrego samopoczucia. Odwiedzają one kobiety ciężarne tuż przed urodzeniem dziecka oraz w 10-14 dni po porodzie. Opiekun zdrowotny sprawdza stan zdrowia i postępy w rozwoju dziecka. Udziela takżerodzinom wsparcia i pomocy we wszystkich aspektach zdrowotnych, np. w przypadkach depresji poporodowej,zaburzeń snu, problemów z karmieniem, szczepień ochronnych i problemów wychowawczych. Jeśli dziecko ma jakiś problem ze zdrowiem, opiekun zdrowotny skieruje je na dalsze badania i leczenie. 

Pielęgniarka szkolna (School nurse) 

Pielęgniarki szkolne przeprowadzają ogólne kontrole zdrowia wszystkich dzieci w szkole. Zajmują się m.in.szczepieniami ochronnymi, badaniami wzroku i słuchu orazproblemami ze wzrostem i wagą. Jeśli dziecko ma jakiś problem ze zdrowiem, pielęgniarka szkolna skieruje je nadalsze badania i leczenie.Program szczepieńochronnych dla dzieci (ChildhoodImmunisation Programme)Szczepienia ochronne to najlepszy i najbezpieczniejszy sposób zapobiegania zachorowaniom niemowląt i dzieci nażne choroby zakaźne, np. na odręNiemowlę jest zazwyczaj szczepione po raz pierwszy w wieku 8 tygodni. Szczepienia są wykonywane w lokalnejprzychodni (GP surgery). Zapewnienie dziecku pełnej ochrony wymaga całej serii szczepień, tak więc jest ważne, aby dziecko otrzymało wszystkie szczepieniaobowiązkowe.Jeśli terminy jakichś szczepień minęły, dziecko może to nadrobić, nawet po długiej przerwie. Nie musi przejść całej serii od nowa. Niektóre choroby mogą być groźne dla starszych dzieci, tak więc ważne jest, aby dziecko zostałozaszczepione w odpowiednim wieku. W Irlandii Północnej oferowane są szczepienia ochronne przeciwko następującym chorobom: polio, dyfteryt, tężec, koklusz,zakażenie bakteriami Hib lub meningokokami grupy C,odra, świnka i różyczka. Szczepienia te są bezpłatne. Odpowiedzi na wszelkie pytania na temat szczepień ochronnych mogą udzielić lekarze rodzinni, opiekunowie zdrowotni, pielęgniarki szkolne i pielęgniarki w lokalnej przychodni 

Planowanie rodziny (Family planning services) 

Usługi w zakresie planowania rodziny obejmują porady natemat antykoncepcji, badania przesiewowe na obecnośćraka piersi i szyjki macicy oraz porady dotyczącech orób przenoszonych drogą płciową, badania przesiewowe na obecnośćtych chorób i ich leczenie.Usługi te są świadczone przez lokalne poradnieplanowania rodziny i przez niektórych lekarzy rodzinnych.Szczegółowe informacje na temat poradni planowania rodziny można uzyskać u lekarza rodzinnego, położnej lub opiekuna zdrowotnego. Usługi planowania rodziny są bezpłatne i całkowicie poufne. 

Inne usługi z zakresu zdrowia seksualnego (sexual healthservices)

Poradnie specjalizujące się w infekcjach przenoszonych drogą płciową są nazywane poradniami schorzeń drógmoczowo-płciowych (GUM) i poradniami zdrowiaseksualnego. Numer telefonu poradni lokalnej można znaleźć w książce telefonicznej pod hasłem GUM(genitourinary medicine — medycyna dróg moczowopłciowych),STD (sexually transmitted diseases — choroby przenoszone drogą płciową), special clinic (poradniespecjalne) lub sexual health clinic (poradnie zdrowia seksualnego). Pacjent może zwrócić się do tych poradni bez skierowania. Usługi świadczone przez nie są ponadto:• bezpłatne;• całkowicie poufne — personel poradni nieskontaktuje się z nikim bez zgody pacjenta, nawet z jego lekarzem rodzinnym;• dostępne dla każdego (niezależnie od wieku,orientacji seksualnej itd.).Zdrowie psychiczne (mental health services)Osoby, które mają problemy ze zdrowiem psychicznym,powinny się najpierw zgłosić do lekarza rodzinnego. Lekarzoceni problem i albo zapisze lek i będzie kontrolować stan zdrowia pacjenta, albo skieruje go do specjalisty, np. do psychiatry, psychologia lub doradcy. Lekarz rodzinny możrównież zalecić spotkania grupy wsparcia dla danego problemu. Jeśli w opiekę nad pacjentem zaangażowane są inne osoby, takie jak psychiatra, pracownik pomocy społecznej lub członkowie rodziny, lekarz rodzinny możes kontaktować się z nimi w celu zapewnienia pacjentowi jak najlepszego leczenia ogólnego, opieki i wsparcia. 

Usługi dla osób niepełnosprawnych (services for peoplewith a disability) 

W Irlandii Północnej można skorzystać z wielu usług służby zdrowia i pomocy społecznej przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych (w tym m.in. z trudnościami w uczeniu się oraz niepełnosprawnych umysłowo, fizycznie lubsensorycznie, czyli w zakresie funkcjonowania zmysłów), a także dla ich rodzin lub opiekunów. Usługi te obejmują ocenę, doradztwo, pomoc w życiu codziennym iudostępnianie specjalistycznego sprzętu, a takżrehabilitację, pomoc prawną i usługi opieki zastępczej.Więcej informacji na temat dostępnych usług możnauzyskać u lekarza rodzinnego. 

USŁUGI FARMACEUTYCZNE (APTEKI) 

Farmaceuci (zwani Pharmacists lub Chemists) są ekspertami w dziedzinie stosowania leków i sposobu ich działania. Lekarz rodzinny ustala, jakich leków potrzebuje pacjent. Daje on pacjentowi formularz zwany receptą(prescription), dzięki któremu można wykupić lek w aptece.Bez recepty farmaceuta nie może wydać pacjentowi leków,za wyjątkiem bardzo prostych leków, takich jak środkiprzeciwbólowe, które można kupić w supermarketach i innych sklepach. Wszystkie leki wydawane na receptę kosztują tyle samo (około 6,5 GBP za opakowanie).Pacjent nie musi jednak za nie płacić, jeśli:

• ma mniej niż 16 lat,

• ma mniej niż 19 lat i uczy się w trybie dziennym,

• pacjent lub jego partner otrzymuje pewne świadczenia socjalne,

• pacjentka jest w ciąży lub urodziła dziecko w ciągu ostatnich 12 miesięcy.

Jeśli pacjent ma niskie dochody, może być zwolniony zopłat za leki, ale nie odbywa się to automatycznie — trzebaw tym celu wypełnić formularz HC1 i złożyć go w lokalnym urzędzie opieki społecznej (Social Security Office).Farmaceuci świadcząrównież szereg usług związanych z określonymi problemami zdrowotnymi — takich jak antykoncepcja „po”, testy ciążowe, wymiana igieł, wymiana butli z tlenem, sprzedaż pampersów dla osób nietrzymających moczu. Mogą także doradzać w kwestiach zdrowego trybu życia i niewielkich dolegliwości — np. wsprawach zarazków i wirusów, alergii, chorób kobiecych oraz bólu.Farmaceuci mogą pomóc w podjęciu decyzji, czy pacjent powinien się zgłosić do lekarza. Rozmowa z farmaceutąmoże mieć charakter poufny — można mu powiedzieć nawet o najbardziej intymnych objawach i nie trzeba umawiać się na wizytę. Pacjent może wejść do dowolnej apteki i poprosić o rozmowę z farmaceutą. Farmaceuta być może będzie mógł poświęcić pacjentowi trochę czasu. Czasami jest to jednak niemożliwe, zwłaszcza w godzinachs zczytu — farmaceuta może wtedy poprosić pacjenta, abyprzyszedł później, o spokojniejszej porze. W niektórych aptekach są wydzielone miejsca do rozmowy, które zapewniają pacjentowi trochę intymności. 

STOMATOLODZY (Dentists) 

Osoby, które potrzebują leczenia stomatologicznego,muszą się najpierw zarejestrować u stomatologa. Do tego celu jest potrzebna karta świadczeńzdrowotnych (MedicalCard). Pacjent powinien sprawdzić, czy dentysta, z którym sięskontaktował, będzie mógł leczyć go w ramach usług publicznej służby zdrowia i opieki społecznej (Health andSocial Care — HSC). Niektóre usługi stomatologiczne są odpłatne.Listy stomatologów do wyboru można otrzymać w tych samychinstytucjach, które udostępniają listy przychodni. Są to:

• Centralna Agencja Usług Medycznych (CentralServices Agency),

• strona internetowa www.n-i.nhs.uk,

• Biuro Doradztwa Obywatelskiego (Citizen AdviceBureaux),

• lokalny zarząd ds. służby zdrowia i opiekispołecznej (Health and Social Services Board),

• lokalny zarząd powierniczy ds. służby zdrowia iopieki społecznej (Health and Social Care Trust),

• lokalna Rada ds. Zdrowia i Opieki Społecznej 

OKULIŚCI (Opticians) 

Pacjent, który chce sobie zbadać wzrok, powinien się skontaktować z okulistą z uprawnieniami. Listę okulistów można otrzymać w tych samych instytucjach, któreudostępniają listy przychodni (patrz wyżej).Pacjenci uprawnieni do bezpłatnych leków na receptę(patrz rozdział „Usługi farmaceutyczne”), mogą również otrzymaćzwrot kosztów za badanie wzroku lub okulary.  

 

 

4 USŁUGI POZA GODZINAMI PRACY (DYŻURY)Przychodnie są z reguły otwarte od poniedziałku do piątku,w godzinach podanych w poszczególnych przychodniach.Nocą, w weekendy i w święta państwowe usługi są świadczone przez placówki dyżurne. Przychodnie udzielają informacji na temat możliwości skontaktowania się zplacówką dyżurną, gdy pacjent potrzebuje pomocy lekarza poza godzinami pracy przychodni. Odpowiednia wiadomość powinna być nagrana na automatycznejsekretarce przychodni, szczegółowe informacje powinny też być wywieszone na drzwiach przychodni.Wszystkie placówki dyżurne zapewniają natychmiastowąpomoc medyczną w przypadkach problemów, które nie mogą czekać do czasu otwarcia przychodni, w której jest zarejestrowany pacjent. Placówki te udzieląrównież pomocy osobom, które nie są zarejestrowane w lokalnej przychodni. 

5 POMOC W NAGŁYCH WYPADKACH

Wszystkie placówki dyżurne udzielają pomocy medycznej lub innej w nagłych wypadkach, nawet jeśli pacjent nie jest w nich zarejestrowany. Jeśli pacjent ulegnie poważnemu wypadkowi lub gdy zajdzie konieczność natychmiastowegoskorzystania z pomocy medycznej, należy się udać do najbliższego szpitala na izbęprzyjęć/oddział pomocy doraźnej (Accident and Emergency Department) lubzatelefonować pod numer 999 lub 112 i poprosić przysłanie karetki. Osoba telefonująca zostanie poproszona o podanie imienia i nazwiska, miejscazamieszkania oraz o opisanie problemu ze zdrowiem.Karetka zostanie wysłana do chorego najszybciej jak to będzie możliwe. Usługa ta jest bezpłatna.Karetka zawiezie chorego do szpitala na izbę przyjęć/oddział pomocy doraźnej, gdzie zostanie onzbadany przez lekarza. Badanie to jest również bezpłatne. 

6 PRAWA PACJENTA NIEZADOWOLONEGO ZOPIEKI MEDYCZNEJ

Jeśli pacjent jest niezadowolony z jakiegokolwiek powodu,powinien zawiadomić o tym osobę z ramienia służby zdrowia, z którą się kontaktuje. Jeśli nie może dojść doporozumienia lub ma trudności z dotarciem do pracownika placówki służby zdrowia lub opieki społecznej i chciałby,aby jego skargę rozpatrzono bardziej formalnie, możporozmawiać z przełożonym tej osoby lub ze specjalistą ds. skarg (Complaints Officer) w placówce, w której dana osoba pracuje, albo złożyć zażalenie na piśmie w terminie do sześciu miesięcy. Wszystkie instytucje służby zdrowia i opieki społecznej oraz wszystkie przychodnie zatrudniają specjalistów ds. skarg. Imię i nazwisko, adres oraz numer telefonu specjalisty ds. skarg można otrzymać od każdegopracownika placówki, w której pacjent się leczy.Jeśli po złożeniu zażalenia pacjent jest nadal niezadowolony z obsługi, może się domagać ponownegorozpatrzenia skargi w terminie 28 dni od daty otrzymania odpowiedzi. Jest to tzw. niezależne rozpatrzenie skargi(Independent Review). Aby zażądać niezależnegorozpatrzenia skargi, należy się skontaktować koordynatorem (Convenor) z lokalnego zarządu ds. służby zdrowia i opieki społecznej (Health and Social ServicesBoard). Koordynator podejmuje decyzję, czy należy dokonać niezależnego rozpatrzenia skargi, czy nie. Niezależnym rozpatrywaniem skarg zajmuje się zespół, w skład którego wchodzi koordynator i dwie osoby niezależne.Jeśli po złożeniu wniosku o niezależne rozpatrzenie skargi pacjent ma nadal wątpliwości, może sięskontaktować Rzecznikiem Praw Obywatelskich (Ombudsman) IrlandiiPółnocnej pod adresem:The NI OmbudsmanFREE POST BEL 1478Belfast BT1 6BRBezpłatny numer telefonu: 0800 343424 lub(028) 9023 3821 (centrala)Faks: (028) 9023 4912Rzecznik Praw Obywatelskich jest całkowicie niezależny od służby zdrowia i opieki społecznej.

 

 

7 GDZIE MOŻNA OTRZYMAĆ WIĘCEJINFORMACJI

Więcej informacji można uzyskać w:

• lokalnym zarządzie ds. służby zdrowia i opieki społecznej (Health and Social Services Board),

• lokalnym zarządzie powierniczym ds. służby zdrowia i opieki społecznej (Health and SocialCare Trust),

• lokalnej Radzie ds. Zdrowia i Opieki Społecznej(Health and Social Services Council).

• Centralnej Agencji Usług Medycznych (CentralServices Agency),

• od lokalnych, wybranych przedstawicieli władz,

• lokalnym Biurze Doradztwa Obywatelskiego(Citizens Advice Bureaux),

• Północnoirlandzkiej Radzie ds. InstytucjiPozarządowych (Northern Ireland Council forVoluntary Action — NICVA) oraz Północnoirlandzkiej Radzie ds.MniejszościEtnicznych (Northern Ireland Council for EthnicMinorities — NICEM).

Zarządy ds. służby zdrowia i opieki społecznej (Health andSocial Services Board)

W Irlandii Północnej istnieją cztery zarządy ds. służby zdrowia i o pieki społecznej: dla regionu północnego, południowego,zachodniego i wschodniego (odpowiednioNorthern, Southern,Western i Eastern Board). Zarządy te są odpowiedzialne zaplanowanie usług świadczonych, aby zaspokoić potrzeby wzakresie opieki zdrowotnej i społecznej osób, które mieszkają podległym im obszarze geograficznym.

Zarządy powiernicze ds. służby zdrowia i opieki społecznej(Health and Social Care Trust)

Zarządy te są odpowiedzialne za roztaczanie opieki zdrowotnej i społecznej nad mieszkańcami, zarówno w szpitalach, jak i w warunkach domowych. Rady ds. Zdrowia i Opieki Społecznej (Health and SocialServices Council)Rady ds. Zdrowia i Opieki Społecznej zostały powołane w1991 r. jako niezależne organizacje konsumenckie. Istniejącztery Rady ds. Zdrowia — po jednej w regionie północnym,wschodnim, zachodnim i południowym. Ich zadaniem jestreprezentowanie poglądów i interesów społecznych, analiza iopiniowanie pracy placówek służby zdrowia i opiekispołecznej oraz zalecanie niezbędnych udoskonaleń.Biuro Doradztwa Obywatelskiego (Citizens Advice Bureau — CAB)Biuro Doradztwa Obywatelskiego (CAB) pomaga ludziom w rozwiązywaniu ich problemów poprzez udostępnianie bezpłatnych informacji. Jest to szanowane źródło informacji.Doradcy z CAB mogą wysyłać pisma i telefonować do firm iusługodawców w imieniu swoich klientów, reprezentować ich w sądach i przed trybunałami oraz kierować ich do wyspecjalizowanych pracowników biura CAB i innych.

Północnoirlandzka Rada ds. Instytucji Pozarządowych(Northern Ireland Council for Voluntary Action — NICVA)

Północnoirlandzka Rada ds. Instytucji Pozarządowych(NICVA) jest najważniejsząorganizacją koordynującą działania instytucji pozarządowych i środowiskowych w Irlandii Północnej. NICVA może skontaktować zainteresowane osobyz grupami oferującymi wsparcie dla osób należących do mniejszości etnicznych oraz reprezentującymi ich interesy.

NICVA61 Duncairn GardensBELFASTBT15 2GBTel.: (028) 9087 7777Północnoirlandzka Rada ds. Mniejszości Etnicznych(Northern Ireland Council for Ethnic Minorities — NICEM)III piętro, Ascot House

 

 

comments